Op zoek naar een basisschool #3: Dalton

Op zoek naar een basisschool Dalton

De eerste basisschool die ik bezocht in het kader van mijn zoektocht naar een geschikte school, had kenmerken van het Daltononderwijs. Dit was dus geen echte Daltonschool, al zit er wel een Daltonschool in mijn dorp. Gelukkig kon ik mede door de zeer uitgebreide rondleiding meer te weten komen over dit type onderwijs.

Wat houdt dat eigenlijk in, Dalton?

 

Het Dalton-onderwijs is ooit uitgevonden en gestart in Wisconsin in Amerika. In 1905 moest een net afgestudeerde lerares genaamd Helen Parkhurst een school van 40 leerlingen in de leeftijd 6-12 jaar lesgeven. Omdat ze de kinderen onmogelijk alle individuele aandacht kon geven, moest ze een beroep doen op hun zelfstandig werkvermogen. Dit bleek prima te werken, waardoor ze een onderwijsvorm ontwikkelde waarin deze zelfstandigheid een grote rol speelt en waarin het individu centraal staat: het Dalton- onderwijs. In het Daltononderwijs wordt kinderen van jongs af aan gewezen op hun vrijheid, zelfstandigheid en de noodzaak van onderlinge samenwerking. Door de vrijheid van handelen, het zelf bezig zijn en het zelf ontdekken behoudt het kind leerplezier. Er zijn geen stamgroepen, zoals bijvoorbeeld bij Montessori- en Jenaplanonderwijs, maar gewone klassen. Ook de lessen zijn voor een gedeelte klassikaal, en met het gebruikelijke (moderne) lesmateriaal.  De 3 principes van Daltononderwijs zijn zelfstandigheid, vrijheid en samenwerking.

Zelfstandigheid

De meeste kinderen hebben van nature de behoefte om zelf op onderzoek uit te gaan en te ontdekken hoe dingen werken. Dit doen ze nog zonder vooropgezet plan en heel intuïtief. Als deze natuurlijke behoefte wordt onderdrukt door lessen waarin kinderen alleen maar mogen zitten en luisteren naar de leerkracht, doe je deze eigenschap eerder kwaad dan goed, aldus voorstanders van Daltononderwijs. Zelfstandigheid betekent eigenlijk hetzelfde als  zelfwerkzaamheid en dit leidt vaak tot betere resultaten en begrip bij de leerling. Bij Daltononderwijs wordt de vraag naar zelfstandigheid van een kind gekoppeld aan de leeftijd. Zo moeten kinderen verplicht samen met de leerkracht een aantal werkjes per week inplannen en volgens een eigen planning afmaken. Hierbij wordt gekeken naar het karakter en de behoeften van het kind. Omdat een kind op die manier actiever is op school wordt de beschikbare leertijd effectiever gebruikt. Kinderen wordt geleerd zelfstandig en onder eigen verantwoordelijkheid problemen op te lossen en beslissingen te nemen.

Vrijheid

 

Bij Daltononderwijs krijgen kinderen in principe genoeg vrijheid om volgens eigen inzicht en kennis om te gaan met hun dagelijkse taken. Het principe krijgt voor de leerling inhoud en wordt begrensd door de leerkracht, want vrijheidsbeleving moet samengaan met een verantwoordelijkheidsgevoel voor ‘de ander’. Dit is dus geen ‘vrijheid blijheid’, maar ‘vrijheid in gebondenheid’. Leerlingen worden vrijgelaten om in hun eigen tempo te werken en mocht een kind meer uitdaging nodig hebben, dan is deze mogelijkheid er. Elke week wordt gereflecteerd met de leerkracht: wat ging goed en wat kan beter, en waarom? Door deze mate van vrijheid worden kinderen zelfverzekerd en overtuigd van hun kunnen. Bovendien leren ze zo om efficiënt met hun tijd om te gaan.

Samenwerking

 

In de huidige moderne maatschappij ontkom je er niet aan om met elkaar samen te werken. Ondanks het individuele karakter van het Daltononderwijs staat het aspect samenwerking dan ook hoog in het vaandel. Kinderen moeten regelmatig iets doen in groepsverband en dit begint al op jonge leeftijd. Op de school die ik bezocht kwam het samenwerken ook heel duidelijk tot uiting bij de uitleg over de gymlessen, die bij de kleuters zelfs dagelijks plaatsvonden. Spelenderwijs leerden ze hoe wat samenwerken inhoudt en hoe je dit het beste kan doen. Wat ik op deze school ook bijzonder vond, was het feit dat er in bijna elk lokaal en zelfs op het schoolplein een gemarkeerde plek was met daarin een stoel, al dan niet met tafel erbij. Toen ik vroeg wat het inhield kreeg ik het antwoord dat het een soort time-out stoel was. Niet zoals de stoel van Supernanny Jo Frost, maar bedoelt voor leerlingen die even behoefte hadden om tot zichzelf te komen en zich te onttrekken van de groep. Ook dit schaarden ze onder de noemer samenwerken, want alle kinderen hebben de taak om op elkaar te letten.

Toetsen

 

Bij Daltononderwijs wordt er zoals eerder aangegeven van leerlingen verwacht dat zij zichzelf reflecteren. Daarnaast vinden er de gebruikelijke proefwerken en toetsen, zoals de CITO-toets plaats. Ik heb niet de vraag gesteld over hoe de overgang van de basisschool naar de middelbare school verloopt voor leerlingen die dit type onderwijs gewend zijn, omdat de methode naar mijn idee prima aansluit bij het type middelbaar onderwijs zoals dit nu gegeven wordt.

Conclusie: deze onderwijsmethode klinkt heel logisch. Naar mijn idee is het niet te zweverig maar ook zeker niet te rechtlijnig. De sfeer op de school die ik bezocht was goed te noemen en het ging er rustig aan toe. Typerend, want dit was de grootste school die ik tot nu toe bezocht had. Overal waren leerlingen aan het werk, er was modern lesmateriaal en de  iPad’s hadden al volop hun intrede gedaan. Het zou een geschikte school voor Elise kunnen zijn. Desalniettemin ben ik van plan om eventueel nog een paar scholen te bezoeken voordat ik definitief de knoop doorhak.

Kende jij Daltononderwijs, en ben je een voor- of tegenstander?

Filed under Dochterlief groeit op
Author

Romy (1980) is familiemens, multi-tasker, en bovenal schrijfster in hart en nieren. Ze is gek op series kijken, boeken lezen, hard meezingen met de radio (wel als ze alleen is) en lekker eten. Verder is ze gelukkkig getrouwd en heeft ze een dochter van 3 jaar, haar inspiratiebron voor deze blog.

7 Comments

  1. De school van mijn zoontje werk wel volgens de principes van Dalton, maar noemt zichzelf geen daltonschool meer. Dat schijnt te verwarrend te zijn voor ouders….
    Maar ik denk dat er tegenwoordig op elke school veel aandacht is voor samenwerking en zelfstanigheid. Daarvoor hoef je niet meer speciaal naar een daltonschool.

  2. Mooi dat kinderen apart kunnen gaan zitten als ze dit nodig hebben. Klinkt als een prettige manier van lesgeven, jammer genoeg kun je hier alleen kiezen uit openbaar of christelijk onderwijs.

  3. Onze kinderen zitten ook op daltononderwijs onderwijs. Wat me opvalt is dat de overige scholen hier in het dorp veel methodes overnemen van het daltononderwijs. Bij ons plannen ze aan het begin van de week werkjes in. Dit zijn 4 werkjes die je op een bepaalde dag plant. Ook geef je het aan als ze af zin, zo kan het kind zien of het goed werkt met de eigen plannen. Lessen gebeuren ook veel klassikaal, maar word er ook heel erg naar het kid gekeken. Zo worden kinder extra begeleid en ondersteund, maar soms juist ook extra uitgedaagd. De time-out stoeltjes ken ik dan weer niet. Ze hebben in de klas bij ons wel aparte werktafels met Schotten voor de kinderen die rustig willen werken . Ik ben absoluut een voorstander.

    • Dat laatste zag ik ook bij deze school, die werktafels met schotten. Misschien was die time-out plek wel iets van de school zelf. Jouw ervaringen klinken goed trouwens!

  4. Mijn vriend geeft les op een Dalton school, dus ik ben er vanuit die hoek mee bekend en ben er zeker over te spreken. Hij geeft les op een middelbare school, dus als het jou en je kind bevalt kan dat ook een vervolgonderwijs zijn na de basisschool.

    • Kijk, dat van die middelbare school wist ik niet! Goed om te lezen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *