Boekreview: Marion Bloem – Een teken van leven

Vorig jaar kocht ik ‘Een teken van leven’ van Marion Bloem, en las het in een ruk uit. Het boek werd bewust uitgebracht op Allerzielen, een rooms-katholieke gedenkdag. In dit boek herdenkt Marion Bloem onder andere haar zus Joyce en haar vader, en kijkt ze terug op hun leven samen.

Het oeuvre van Marion Bloem loopt als een soort rode draad door mijn leven. Vanaf het moment dat ik haar eerste roman ‘Geen gewoon Indisch meisje’ las voor mijn boekenlijst van Nederlands werd ik geraakt door haar woorden en ben ik al haar boeken met terugwerkende kracht gaan lezen.

Een terugkerend thema in haar boeken is haar Indische achtergrond en haar Indische familie, waar ze heel openhartig over schrijft. Daarmee doorbrak ze vele taboes, want veel Indo’s van de eerste generatie waren helemaal niet zo openhartig over de koloniale tijd waarin ze opgroeiden, de verschrikkingen van de Tweede Wereld Oorlog en hun komst naar Nederland.

Dat is overigens heel begrijpelijk gezien de omstandigheden, maar ook jammer, omdat het oprecht delen van dergelijke verhalen ook voor veel begrip kan zorgen en vicieuze cirkels kan doorbreken. Wat dat betreft is er een duidelijke kentering gaande. Toen ik puber was, was het delen van verhalen over de Indische cultuur nog helemaal niet zo normaal als nu en herkende ik me in haar worstelingen. Ook bewonderde ik haar lef en schrijfstijl. ‘Een teken van leven’ is misschien wel het meest persoonlijke boek van Marion Bloem tot nu toe; je zou het een eerste deel van haar autobiografie kunnen noemen.

Waar gaat het boek over?

Van de achterflap van mijn boek:
Ze zei: “Ik ga niet dood, ik vlieg weg.’
Op het moment dat Marion Bloem hoort dat haar zus ernstig ziek is en binnen enkele maanden zal sterven, lukt het haar niet verder te schrijven aan het boek over haar Indische jeugd. Als ze is overleden lijkt het of haar zus de herinneringen mee het graf in heeft genomen.

Na maanden van rouw pakt Bloem de pen weer op en begint te schrijven aan ‘Een teken van leven.’ Marion Bloem groeide als kind met Indische ouders op met de vanzelfsprekendheid ten aanzien van witte en zwarte kracht, geesten en dolende zielen. Aan het ziekbed van haar dierbaren vraagt zij hen om haar te laten weten hoe het daar, aan de andere kant, is. Kreeg ze antwoorden? Bloem moest haar Hollandse scepsis laten varen.

Wat vond ik van ‘Een teken van leven’?

Ik heb dit boek met een brok in mijn keel gelezen. Marion Bloem deelt niet alleen hoe ze omging met de dood van haar zus, maar ook wat het sterven van andere dierbaren met haar gedaan heeft en hoe ze tegen rouw aankijkt. Hiervoor gaat ze terug naar haar jeugd en passeren verschillende familieleden en hun bijbehorende verhalen de revue. Dit doet ze op zo’n intieme manier dat ik me af en toe bijna een voyeur voelde.

‘Omgaan met de dood kunnen we niet. Sommigen, door wat henzelf is overkomen, weten dat er geen woorden van troost mogelijk zijn. Willen we getroost worden? Ik denk het niet. Ik zelf wil de pijn van het verlies niet vergeten. Ik ben bang dat als ik die pijn niet meer voel, ik de liefde voor de overledene ook ben kwijtgeraakt.’- Marion Bloem, Een teken van leven

Enkele anekdotes kende ik al; verschillende personages of scenes kwamen voor in haar romans. Dat maakte het voor mij niet minder boeiend, integendeel. Het is bijzonder om erachter te komen dat Marion Bloem inspiratie heeft geput uit haar kleurrijke familie, ook al hebben haar romans geen autobiografisch karakter. Wel ging het verhaal voor mijn gevoel af en toe alle kanten op doordat er zoveel mensen in benoemd worden. Dat beïnvloedde mijn prettige leeservaring verder niet.

Voor mensen die niet bekend zijn met het oeuvre van Marion Bloem en haar schrijfstijl kan dit boek misschien iets minder makkelijk te volgen zijn. Ook hele nuchtere mensen zullen zich misschien achter hun oren krabben bij sommige spirituele passages. De kwetsbaarheid en openheid waarmee Marion Bloem dit boek is geschreven vind ik een toegevoegde waarde hebben. Sommige mensen zullen bepaalde passages too much information vinden, maar ik ben juist blij dat ze alles open heeft gegooid.

‘Een teken van leven’ is een mooi boek voor iedereen die geïnteresseerd is in de Indische cultuur, maar in de eerste plaats een troostend en eerlijk boek voor mensen die rouwen om een dierbare persoon. Het boek is verkrijgbaar in de betere boekhandel of of online.


Filed under Dochterlief leest
Author

Romy (1980) houdt van schrijven, lekker eten, lezen en mooie plekken. Schrijft momenteel haar eerste kinderboek en bezit honderden notitieboekjes vol met nog meer verhalen. (Maar eerst dit boek maar eens afmaken.)