Categorie: Dochterlief schrijft

Wat het opschrijven van mijn levensverhaal met mij gedaan heeft

Het is tegenwoordig behoorlijk hip: het schrijven van een boek dat (deels) gebaseerd is op je eigen levensverhaal of dat van een ander. Non-fictie is een populair genre om te lezen, ook van mij persoonlijk.

Een boek over mezelf? Waarom?

Toen ik afgelopen november ging zitten om mijn eerste boek te schrijven, had ik nooit durven vermoeden dat het verhaal dat zich al typende voor mijn ogen zou ontvouwen mijn eigen persoonlijke levensverhaal zou zijn. Dat wist ik pas toen ik het af had. Mijn oorspronkelijke plan was om een roman te schrijven.

Heel verrassend was deze uitkomst aan de andere kant ook weer niet, want ik had op een Schrijfdag met een vrouw gesproken die haar familieverhaal op papier had gezet en ik had diezelfde dag toevallig het boek van Brenda van Es gekregen dat als thema ‘Je levensverhaal schrijven’ heeft. Ik ben meteen de dag erna met de voorbereidingen aan de slag gegaan, zoals het verzamelen van foto’s, het verifiëren van familie-anekdotes over mijn jeugd, losse (verhaal)lijnen kloppend maken en meer van dat soort dingen.

Daar ging ontzettend veel werk in zitten, zeg maar gerust een volle maand. Gelukkig had ik die periode verder weinig om handen, dus ik ging helemaal los. Brenda raadt aan om eerst ALLES op te schrijven wat je te vertellen hebt, maar dan wel gestructureerd. Ik maakte een aantal tijdlijnen. Over twee jaar hoop ik de 40 aan te tikken, dus ik verdeelde de categorieën in 4 decennia en schreef daar alle voor mij belangrijke gebeurtenissen onder. Zo zou langzaam het thema van mijn verhaal zichtbaar worden.

Zwart op wit

Dat sorteren van herinneringen en gebeurtenissen vond ik al ontzettend confronterend. Ik ging me ook hardop dingen afvragen als ‘Waarom zou je nu al je autobiografie willen schrijven? Je bent nog niet eens met pensioen, of überhaupt een bekend persoon van wie mensen dergelijke dingen willen lezen?’ Mijn innerlijke criticus liet behoorlijk van zich horen.

Het enige kloppende antwoord op die vraag was dat ik het zelf belangrijk vond om op te schrijven. Mijn enige lezer, zo wist ik zeker, zou mijn eigen dochter zijn. Ik had sterk het gevoel dat ik het voor haar moest doen. Waarom eigenlijk niet?

Toen brak november aan en ik begon zonder plan te typen. Die 50.000 woorden kwamen er. Vijftigduizend woorden over mezelf, rauw en ongefilterd. Ik had mijn persoonlijk opgestelde schema uit het boek van Brenda van Es gebruikt en ik had bijna mijn hele leven uitgetypt. Daar stond het, zwart op wit.

Ik durfde het niet te herlezen. Sterker nog, ik besloot dat het verhaal door niemand gelezen moest worden. Ik kon anders net zo goed mijn hart uit mijn borst rukken en medium gebakken aan de lezer opdienen, met een passend glas wijn ernaast à la Hannibal Lector. De naakte waarheid is namelijk niet sociaal wenselijk of Instagramwaardig. Het is ook vaak verdrietig, complex en lelijk, net zoals het leven zelf. Ik had mijn kind een soft focus versie van mezelf willen geven, maar op papier stond een vrouw van vlees en bloed. Wat had ik gedáán?!


Wat het schrijven van mijn levensverhaal mij vooral geleerd heeft, is om eerlijk en liefdevol naar mezelf te zijn.



Spoken verslaan

Wat ik gedaan had, was korte metten maken met de spoken uit mijn verleden. Of althans, ik had de spoken beschreven, en vervolgens kon ik met ze dealen. Soms letterlijk, door met mensen gesprekken aan te gaan over dingen die naar boven kwamen drijven. Vaak ook symbolisch, door dingen of gebeurtenissen te herleven en ze vervolgens, hoe misselijkmakend cliché het ook mag klinken, definitief een plek te geven.

Door het schrijven van mijn levensverhaal kon ik mijn grootste angsten onder ogen komen en uitspreken naar anderen. Ik kon onuitgesproken verdriet (h)erkennen en uiten. Niet zelden huilde ik mijn ogen uit mijn hoofd tijdens het schrijven. Gelukkig was het niet alleen maar heftig. Ik kon ook mijn leukste en mooiste herinneringen opnieuw beleven en ik leerde ook wat mijn echte dromen en verlangens waren. Maar wat het schrijven van mijn levensverhaal me vooral geleerd heeft, is om eerlijk en liefdevol naar mezelf te zijn.

Op oude foto’s van mezelf, waarop ik de leeftijd van mijn dochter heb, zag ik een vrolijk en gelukkig meisje, nog onwetend van wat het leven haar zou brengen. Dat meisje heb ik toegelaten en omarmd, getroost en vooral ook erkend, door haar levensverhaal op te schrijven. Ik heb haar in de ogen gekeken, mijn volwassen versie door haar ogen gezien, en die versie bij voorbaat vergiffenis en heel veel liefde geschonken. Het was het meest kostbare cadeau dat ik mezelf ooit heb gegeven. Na het schrijven viel er een zware last van mijn schouders en ik ben er heel trots op dat ik het gedaan heb.

Of dit boek ooit uitgegeven gaat worden? Geen idee. Binnenkort ga ik het in ieder geval herschrijven, en kijken of het wat meer vorm kan krijgen. Zodat mijn kind als ze volwassen heeft iets tastbaars van haar moeder heeft. Dat lijkt me al een mooi doel om mee te beginnen.

Ik kan iedereen die dezelfde ambitie heeft, aanraden om het boek ‘Zo doe je dat: je levensverhaal schrijven’ van Brenda van Es te kopen!

*Dit artikel is tot stand gekomen door mijn eigen enthousiasme, niet door sponsoring.

Koop bij bol.com

Buikhonger

Het is nog heel erg vroeg in de ochtend als ze naast me staat. Ze moest hoesten en had dorst. Na een slokje drinken wil ze even in ons grote bed. ‘Kom maar hier liggen,’ fluister ik en klop op de plek aan mijn rechterkant. Read More

Do it the Artists’ Way: een gevoel van overvloed terugvinden

Geld: je kan niet zonder, toch? Iedereen heeft rekeningen te betalen. Maar wist je dat je houding naar je financiën toe van invloed kan zijn op je creativiteit? In week 6 van the Artists’ Way gaat het over het onderzoeken van je eigen ideeën over geld en overvloed. Read More

Er was eens een kinderboek….

Hallootjes! Ik ben het, de kleuter. Mijn moeder is weer eens druk met schrijven naast deze blog. En ze heeft ook nog een nieuwe baan! Maar wat zij kan, kan ik ook hoor. Read More

Talent

Tijdens het opvouwen van de was komt mijn dochter de kamer binnen, op handen en voeten, terwijl ze ritmisch op en neer springt.
‘Wat ben jij nou aan het doen?’ vraag ik. Read More

Dochterlief schrijft #4: het zwarte gat na de NaNoWriMo

Eind november vorig jaar bevond ik me ergens tussen totale euforie en volledige uitputting: ik had NaNoWriMo gewonnen en 50.000 woorden geschreven.
Read More

Lichtjes in de bomen

Weet je waarom we Kerstmis vieren?’ vraagt ze terwijl ze vaart mindert. De pompon op haar nieuwe muts wiebelt nog na. ‘Ja hoor,’ antwoord ik.

Ze kijkt me argwanend aan. ‘Door baby Jezus. Daarom vieren we Kerstmis. Wilde je dat zeggen?’ Ik vertraag mijn pas even. O ja. Ze zit natuurlijk op een katholieke school. Ik knik zelfverzekerd. ‘Door Jezus, ja. Precies wat ik had willen zeggen.’ 

Lege stoelen

‘Maar weet je wat ik niet snap?’ zegt ze met een serieuze frons op haar voorhoofd. ‘Jezus is toch geen baby meer. Hij is al lang dood. En toch vieren we nog steeds Kerstmis.’ ‘Dat is omdat mensen hem zo lief vinden. Kerstmis is het feest van licht en liefde. Voor mama in ieder geval wel.’ 

Liefde is een woord dat ze snapt. Dat voelt, zoals ze een keer heel wijs zei, als ‘een warme buik.’ Ze gebruikt het woord te pas en te onpas. Zo is ze om de dag verliefd op haar vader en mij. Een oude pasfoto van haar vader heeft ze op haar nachtkastje gelegd, naast een poppetje dat op mij lijkt en haar andere relikwieën. O wee als ik het waag ze te verplaatsen.

‘Daarom hebben we ook een kerstboom,’ ga ik verder. Voor de lichtjes die weer mogen branden. En daarom komen mensen die elkaar lief vinden bij elkaar om Kerstmis te vieren.’ Ik heb het niet over de lege stoelen aan tafels, en aan hoe dat er in de loop van de tijd steeds meer worden.

Verwondering en lichtjes in de bomen

Sinds zij er is zie ik de decembermaand door haar onschuldige ogen. Haar glimmende gezicht bij het uitkiezen van een kerstboom. Haar zelf uitgekozen, kitscherige kerstfiguurtjes in de boom. Het grote verlangen naar sneeuw en de vraag of er pakjes onder de boom komen te liggen. De kerstviering op school en de lichtjes in de gangen. ‘Ik hou er zo van, van Kerstmis,’ verzucht ze gelukkig.

Ik kan me de kerstvieringen uit mijn jeugd nog goed herinneren. Het jurkje met Schotse ruit dat ik aan mocht toen we ‘s avonds op school boerenkool gingen eten. Het was er warm en overal brandden kaarsjes. De jongens droegen vlinderstrikjes, de meisjes en juffen mooie jurken. De Vienneta-ijstaart lag op ons te wachten als dessert. Van spanning kreeg ik geen hap door mijn keel.

Kerstmis was een feest van magie en verwondering, niet van verlies en gemis. Dat laatste is me helaas niet bespaard gebleven, zoals het niemand bespaard blijft. Ook de kinderen van nu niet. Daarom leg ik de nadruk op de liefde.

Laat het nog heel lang zo voor haar blijven,’ wens ik terwijl ik van dat vrolijke bewegelijke lijfje naar de grijze lucht boven ons kijk. Verwondering en lichtjes in de bomen. Alle stoelen aan tafel gevuld. Voor missen is nog tijd genoeg.

Photo by Mourad Saadi on Unsplash

Tempo Doeloe

Mijn opa zou vandaag 98 jaar zijn geworden. Daarom publiceer ik een kort verhaal met hem in de hoofdrol, dat ik vorig jaar al in iets andere vorm op verhalenplatform Sweek heb geplaatst. Read More

Nanowrimo-winnaar!

De maand november is bijna ten einde en de National Novel Writing Month (NaNoWriMo) ook. Guess what? Ik heb het gehaald! Read More

NaNoWriMo 2018: de laatste loodjes

We zitten in de laatste week van de NaNoWriMo en ik doe nog steeds mee! Het ontbrak me alleen wel aan de tijd om deze blog te updaten, waarvoor mijn welgemeende excuses. Read More