Do it the Artists’ Way: een gevoel van overvloed terugvinden

Geld: je kan niet zonder, toch? Iedereen heeft rekeningen te betalen. Maar wist je dat je houding naar je financiën toe van invloed kan zijn op je creativiteit? In week 6 van the Artists’ Way gaat het over het onderzoeken van je eigen ideeën over geld en overvloed.

We zullen ons met kunst bezig houden, beloven we onszelf, als we genoeg geld hebben om dit gemakkelijk te kunnen doen. Maar wanneer is dat?’ Julia Cameron, the Artists’ Way

Dit hoofdstuk vond ik persoonlijk erg confronterend, want ik las mijn eigen overtuigIngen terug, zoals: ‘De meesten van ons zijn er stellig van overtuigd dat werk werk is en geen spel- en dat alles wat we leuk vinden om te doen als frivool moet worden beschouwd en dus op de tweede plaats terecht komt.’

Nu heb ik inmiddels een leuke baan, maar dat is echt wel eens anders geweest. Ik heb banen gehad waarvan ik al moe werd als ik eraan dacht. Dat waren voor mij inderdaad banen om mijn boterham te kunnen beleggen, en daardoor werden ze meteen belangrijker dan de dingen waar ik veel plezier aan beleefde. Die dingen waren ‘voor mijn vrije tijd’, precies datgene dat ik mezelf nooit toe-eigende.

Daarom beschouw ik mijn grootste passie, schrijven, nog steeds als een hobby. Iets om te doen als mijn werk en alle andere dingen op mijn agenda gedaan zijn. Iets wat er om die reden helaas ook regelmatig bij in schiet. Maar waarom kijk ik er eigenlijk zo tegenaan?

Ik kan met alle eerlijkheid zeggen dat ik geld associeer met zekerheid. Ik heb er niet graag tekort aan en ik vind het fijn om ervoor te werken- noem het een bevestiging van mijn eigen kunnen. Daarom heb ik ook lang gedacht dat geld iets was wat ik alleen door hard werken in serieuze commerciële banen kon verdienen, en niet door in creatieve of ‘softere’ sectoren te werken.

Vaste lezers weten dat ik een paar keer zonder werk heb gezeten, en dat is me niet in de koude kleren gaan zitten. Maar hoeveel zorgen ik me ook maakte: er was altijd geld genoeg. We hoefden niet onder een brug te gaan wonen. Die zekerheid die ik altijd zocht in een goedgevulde bankrekening is schijn, want niets is zeker in het leven. Dus waarom zou ik me zo krampachtig vasthouden aan iets dat aan verandering onderhevig is?

Luxe of gierigheid?

Ik ben heel lang gierig naar mezelf toe geweest. Ik had nooit iets nodig, en als ik de stad inging met als doel iets voor mezelf te kopen, kwam ik terug met dingen voor mijn man en kind. Daarmee deed ik mezelf tekort: ik ben immers ook belangrijk! Luxe heeft niet zoveel te maken met teveel geld aan jezelf of aan anderen uitgeven; luxe heeft te maken met jezelf belangrijke dingen te gunnen en daar gericht je geld en tijd aan besteden. Welke dingen belangrijk voor je zijn kan alleen jij zelf bepalen.

Veel creatieve mensen zijn gierig naar zichzelf toe, stelt Julia. Ze onthouden zichzelf van het maken van kunst, omdat het naar hun idee geen zin heeft. Brengt hun passie geen geld op de plank of dient het geen maatschappelijk belang? Dan houden ze op met het uitoefenen van de kunstvorm, en vragen zichzelf vervolgens af waarom ze geen inspiratie meer hebben. Ik deed het zelf  ook. Maar hoe vaker ik doe wat ik leuk vind, hoe meer inspiratie ik lijk te hebben en hoe meer het leven mij lijkt toe te lachen.

I’d rather have roses on my table than diamonds around my neck – Emma Goldman

Om de creatieve flow weer te laten stromen, raadt Julia de lezer dus aan om naast het doen van de oefeningen in het boek en het schrijven van de ochtendpagina’s zichzelf meer te verwennen. Niet met buitensporige dingen zoals vakanties naar de Seychellen of Porsches (al zal mijn wederhelft het met dat laatste punt niet helemaal eens zijn) maar met iets wat bij jou persoonlijk een gevoel van luxe teweegbrengt.

Koop bijvoorbeeld elke week een verse bos bloemen voor op je keukentafel, of dat doosje met aquarelpotloden. Neem een abonnement op een inspirerend tijdschrift of een museumjaarkaart. Het kan in de ogen van een ander heel klein en onbenullig lijken, als het bij jou maar een sprankje creativiteit teweeg brengt. Ik ging bijvoorbeeld gedichtenbundels lezen en kinderfilms kijken, ook als ik ‘er eigenlijk geen tijd voor had.’

Julia geeft aan dat we (het gebrek aan) geld vaak als schuldige aanwijzen voor onze creatieve blokkades, maar dat dit nooit het geval is. De werkelijke blokkade komt uit een gevoel van verstikking, omdat het maken van kunst van de maker vraagt om keuzes te maken. Op het meest fundamentele niveau betekent dat de keuze om voor jezelf te zorgen. Als het maken van kunst je zielsgelukkig maakt, waarom zou je er dan in godsnaam mee stoppen? Al verdien je er nooit een euro mee, als het je blij maakt moet je het gewoon doen.

Wat maakt je echt blij?

Creatief leven vereist de luxe van de tijd die we voor onszelf vrij maken, al is dat maar een kwartiertje per dag. Creatief leven heeft ook te maken met de ruimte die we zelf in durven te nemen: al is dat maar een schildersezel of een boekenplank in een hoekje van de kamer. De kunstenaar in jezelf moet je beschouwen als een klein kind, en kleine kinderen houden van dingen. ‘Van mij!’ roept mijn dochter nog wel eens beschermend als ik haar verzameling knuffels en stenen op wil ruimen Het maakt haar blij, ook al is het maar pluche en steen. Ik kan er maar beter een voorbeeld aan nemen dan het veroordelen.

Ik schreef het al eerder: overvloed heeft voor mij niet zo veel meer met materialistische dingen te maken, maar vooral met het hebben van vrije tijd. De vrije tijd om kunst te kunnen maken, te genieten van tijd met mijn dierbaren, stil te staan bij kleine dingen. Uiteraard is het fijn om mijn rekeningen te kunnen betalen, maar inleveren op mijn vrije tijd wil ik liever niet meer. En bij vrij zijn hoort ook een cappuccino op een terras, of een uitje naar een inspirerende stad. Een kijkje nemen in een boekwinkel en nooit met lege handen naar buiten komen.

Verder ben ik gestopt met het kopen van onbenullige kleine hebbedingen of het zoveelste ‘net niet’ kledingstuk. Ik kijk nog amper tv en als ik het doe kijk ik naar iets waar ik inspiratie van krijg. Dingen die me inspireren, daar geef ik graag mijn geld aan uit.

Bij een gezonde relatie met geld, komt als vanzelf een gezonde en creatieve relatie met jezelf. Ben jij gierig als het om jezelf gaat?