Dochterlief schrijft: het podium op

Ik keek net in mijn concepten en zag dat mijn laatste update over mijn schrijfproces alweer in januari was! Hoog tijd voor een nieuw persoonlijk artikel.

Het podium & ik: geen match made in heaven

Even een korte uitleg voordat ik hiermee start. Ik neem jullie mee naar een doordeweekse dag in 1992, toen ik een brugsmurf was en net mijn eerste spreekbeurt in het Engels voor de middelbare school in elkaar had gedraaid. Ik weet het nog goed: het ging over tropische regenwouden en bedreigde diersoorten. Uren tijd en onderzoek zat er in en nu was het tijd om de boel voor te dragen en mijn kennis en woorden de wereld in te sturen.

Ik betrad het zelfgefabriceerde podium voor in de klas, keek naar de docent en mijn klasgenoten en kreeg een black-out waarvan het koud zweet me uitbrak. Met mijn aantekeningen in mijn hand deed ik mijn spreekbeurt. Niemand verstond er iets van, want ik was zo aan het ratelen dat ik een half uur aan spreekbeurt in tien minuten afraffelde. De docent keek me verbijsterd aan, maar gaf me een zes voor de moeite. Mijn klasgenoten hadden geen enkele vraag voor me. Ik wilde dat de grond zou openbreken en me zou verzwelgen.

Hoezo voordragen?

Toen ik nog heel jong was en de wens om iets met schrijven te doen zich aan mij openbaarde, had ik nooit kunnen vermoeden dat schrijvers ook wel eens iets uit eigen werk moesten voordragen, lezingen zouden houden of persoonlijke interactie met hun lezers moesten hebben. Het was gewoon uitgesloten; noem het gerust het hardnekkig ontkennen van de waarheid. Zo verlegen als toen ben ik al lang niet meer, maar het voordragen uit eigen werk zou ik wel een keer doen als ik een manuscript had voltooid, of zo. Lekker veilig ook.

Fast forward naar 2 mei 2020, toen ik in een opwelling mee deed aan de online schrijfdag van schrijfvoorbeeld Geertje Couwenbergh. Schrijfdagen in tijden van corona kunnen niet fysiek, maar wel online plaatsvinden en daar had ik wel oren (en ogen) naar. De sfeer was gelijk al leuk en vertrouwd, de opdrachten enorm inspirerend, en toen kwam daar het moment dat er kleinere groepjes werden gevormd om samen te schrijven. Het bleek het de bedoeling te zijn om dat wat je geschreven had aan elkaar voor te dragen. Even was het weer 1992 en staarde ik naar adem happend de schoolklas in. Wat nu?!

Na de eerste alinea vroeg ze me om even diep adem te halen

Ja, wat nu, wat nu? Wie A zegt moet ook B zeggen. Ik besloot dus om mijn eigen werk voor te dragen aan een volstrekt vreemd persoon van wie ik alleen wist dat we een passie gemeen hadden: schrijven. Het was nog een persoonlijk stuk ook en ik had mijn hele hart en ziel over het papier uitgestort.

Ik begon voor te dragen. Na de eerste alinea vroeg mijn schrijfgenoot of ik alsjeblieft even diep adem kon halen. Dat hielp. Ik kan niet uitleggen hoe ik me voelde toen ik klaar was met voordragen maar ik wist dat ik een grote irreële angst had overwonnen, en dat alleen maar door mijn woorden de wereld in te sturen en erop te vertrouwen dat ze daar hun uitwerking zouden vinden. Uiteindelijk heb ik op Geertjes verzoek nog voor de hele groep uit eigen werk voorgedragen, en dat ging helemaal prima. Geen gestotter, geen geratel, en ook geen gehap naar adem meer.

Waar was ik nu al die tijd zo bang voor geweest? Waarom had ik mezelf al die tijd niet laten zien en horen? Deze cursus bleek niet alleen een schrijfflow in gang te hebben gezet, het maakte gelijk een einde aan een valse overtuiging die ik al die tijd had: dat mijn woorden er niet toe deden en daarom voor altijd verborgen in een schrijfblok moesten blijven.

En nu dóór…

Wat nog meer bijzonder is aan deze online schrijfdag is dat er een klein groepje mensen uit is ontstaan dat met elkaar verder wilde schrijven en dat ik daar ook deel van uitmaak. We bedenken dagelijks een schrijfopdracht om vervolgens tien minuten onafgebroken te schrijven zonder onze pen neer te leggen. Daarna spreken we ons stukje in op Whatsapp. Dit stukje hoeft geen literair meesterwerk te zijn. We geven elkaar geen feedback maar bedanken elkaar slechts voor het schrijven.

Inmiddels gaan we de derde week in en het is onvoorstelbaar wat dit dagelijkse contact en schrijfritueel doet met mijn schrijfflow. De woorden komen vanzelf, omdat er geen druk is om iets te ‘produceren’. Maar omdat die druk er af is, komen er ineens al schrijvend dingen bij mij naar boven die me inzichten geven en me verder kunnen helpen bij mijn verhaal. Ik schreef al twee columns voor deze blog door op die manier te werken: dit stukje over mijn oma en dit artikel.

Verder is het ontzettend leuk om dagelijks te luisteren naar wat mijn groepsgenoten geschreven hebben. Het is behoorlijk intiem om op deze wijze te schrijven en te luisteren met en naar elkaar maar het heeft me op persoonlijk vlak al heel veel gebracht. Bovendien heb ik geen excuus meer om niet meer te schrijven en neemt het per dag nog geen half uur in beslag, maar daar ga ik tegenwoordig overheen omdat ik er inspiratie van krijg en door wil schrijven.

Ik zal de komende tijd nog wat columns op de blog zetten die ooit alleen maar bestemd waren voor mijn schrijfblok, maar nu de wereld in mogen.

Photo by hannah grace on Unsplash