Een high-five voor alle bonusmoeders (en voor de mijne in het bijzonder)

Als kind groeide ik op zonder mijn biologische moeder, maar met mijn stiefmoeder. Ik was de enige op school, en op de een of andere manier voelde het toen voor mij alsof deze situatie niet goed genoeg was. Alsof mijn familie er niet mocht zijn.Tegenwoordig is de term ‘bonusmoeder’ gelukkig net zo’n geuzennaam als het woord ‘moeder’ zelf. Dit artikel draag ik daarom op aan alle bonusmoeders; en aan de mijne in het bijzonder. 

De Boze Stiefmoeder

Voor mijn gevoel hebben bonusmoeders lang de reputatie gehad van derderangsmoeders. Omdat ze niet de biologische moeder waren, die het kind gedragen en gebaard hadden. Of omdat ze in het leven van de vader en het kind kwamen terwijl er nog een biologische moeder was. ‘Hoe durven ze?’ lijken sommige mensen te denken. In mijn geval was mijn biologische moeder overleden, en was mijn vader ook maar een mens. Hij werd opnieuw verliefd, op haar. En is dat tot aan de dag van vandaag gebleven. Daardoor nam ze niet zozeer meteen de plek van mijn moeder in, ze kwam er gewoon bij. Zo heb ik dat als kind eigenlijk altijd gevoeld.

Toch denk ik dat de rol van bonusmoeders lang, en misschien ook onbewust, in een kwaad daglicht is gesteld. Denk bijvoorbeeld aan het eeuwenoude sprookje van Sneeuwwitje en haar boze stiefmoeder, die haar het liefst tussen 6 plankjes zag verdwijnen omdat ze zo jaloers op haar was. Ik weet niet wat het is. Zou het beeld van de biologische moeder als oppermoeder zo gegrift zijn in onze samenleving dat de bonusmoeder zich hier volgens sommigen niet aan kan meten?

Ben je alleen een moeder als je je kind daadwerkelijk onder je hart hebt gedragen en gebaard? Ik durf te beweren van niet. Ik weet dat bloedverwantschap niet altijd betekent dat je een onvoorwaardelijk sterke band hebt met elkaar. Het kan ook voor een hoop narigheid zorgen.

Een verrassende combi

Misschien is dat clichébeeld van de bonusmoeder de reden dat I. en ik dat woord vroeger bij voorkeur helemaal niet gebruikten om onze connectie te beschrijven. Ze was voor mij altijd gewoon mijn I. En ik was voor haar altijd gewoon haar Romy. Wij waren een team. En dan niet gewoon-gewoon, maar zoals een niet voor de hand liggende combinatie die werkt. Denk bijvoorbeeld aan karamel en zeezout, chocola en chili of watermeloen en fetakaas. Stuk voor stuk vreemde combinaties die elkaar complementeren. (Sorry, we zijn nogal van het eten in de familie. Dan krijg je dit soort vergelijkingen.)

Een I en geen M

Voor ons was het vanzelfsprekend dat we in elkaars leven waren, maar mensen denken nou eenmaal liever in hokjes. Daardoor voerde ik al op de kleuterschool een strijd met de kleuterjuf om het maken van het moederdagcadeau.

Ik mocht namelijk nooit een andere letter boetseren of schilderen dan de M van Mama, terwijl de kleuterjuf wist dat mijn biologische moeder overleden was. Het leverde me op zeer jonge leeftijd onnodig veel verdriet en frustratie op dat niet gewoon door anderen erkend werd dat ik een I had en geen M, zoals de rest.

En eigenlijk wilde ik ook graag de O van Oma maken, omdat zij ook mede verantwoordelijk was voor mijn opvoeding. Dat was mijn gezin, mijn wereld, en mijn leven. Mijn hart was groot genoeg voor allemaal. Ik vond zo klein als ik was dat ik dan het recht had om een I en een O te maken. Het temperament wat hiermee gepaard ging leverde me standaard een strafplekje in de hoek op. En, na een aantal flinke ruzies op kleuterniveau, een aangepast knutselwerkje dat ik dan glimmend van trots mee naar huis nam.

Toch was de toon daardoor al gezet en het maken van een Moederdag knutselwerk was daardoor iets waar ik jaarlijks tegenop zag. Het benadrukte ook het verschil tussen mij en mijn kinderen uit de klas, die wel uit standaardgezinnen kwamen. In plaats van dit verschil klassikaal te bespreken zodat andere kinderen het begrepen, werd er elk jaar een ding van gemaakt. Totdat ik in groep 6 een juf kreeg die dit snapte. Een verademing.

Wat maakt een moeder een moeder?

Ik kom uit een dermate ander gezin dat ik vroeger dweepte met het idee van zo’n echte oermoeder. Tegelijkertijd wist ik niet wat dit was. Ik kon me niet vinden in de cliché voorbeelden die me geleerd werden, en dat was ook wat me aanvloog toen ik zelf moeder ging worden: hoe moet dat, een moeder zijn? Welk voorbeeld moet ik mijn kind geven? Ik wist helemaal niet dat mijn moeder met hetzelfde worstelde omdat zij oma ging worden. Daar moesten we samen (en apart van elkaar) even doorheen. Maar het antwoord bleek zo veel simpeler dan wij dachten. En er kwam geen enkele ratio bij kijken. Vanaf het prille begin was het duidelijk dat zij de oma was van mijn dochter.

Ik begon me dingen te herinneren uit mijn eigen jeugd. Zij en ik, samen in een lege bioscoopzaal op een doordeweekse dag om samen naar De Reddertjes te kijken. Dit bleek puur toeval, maar ik dacht dat zij dit had geregeld. Hebben moeders geen magische gaven? Nou dan.

Ik weet nog hoe we samen een Vaderdag-ontbijt maakten voor mijn vader met dingen waarvan zij wist dat hij ze niet lekker vond, maar die hij uiteraard met een stalen gezicht op moest eten omdat het met zoveel liefde bereid was. Hoe zij als enige mijn liefde voor mooie dingen begreep. Hoe zij mij opmaakte voor mijn allereerste feestje op school, en vele jaren later voor mijn bruiloft omdat ik niemand anders kon bedenken die dit beter kon dan zij. De blik op haar gezicht toen ze voor de eerste keer haar kleindochter zag.

Dat we geen bloedband delen, maakt in dit geval geen ene moer uit. Juist omdat we die niet hebben, hebben we moeten vechten voor elkaar en waar we nu zijn. En daar ben ik zoveel dankbaarder voor dan ik haar ooit zal kunnen uitleggen.

Filed under Dochterlief schrijft
Author

Romy (1980) droomde als kind al dat ze schrijfster zou worden, dus is nu eindelijk Haar Boek aan het schrijven. Ze is verder gek op series kijken, boeken lezen, hard meezingen met de radio (wel als ze alleen is) en lekker eten.

7 Comments

  1. Wat een prachtige blog! Mijn moeder is helaas ook overleden, ik was toen echter al 27. Mijn vader is inmiddels hertrouwd. Met een hele leuke en lieve vrouw. Toen ik zelf moeder werd, vond ik het heel moeilijk dat ze geen oma van mijn kant zouden hebben. Maar ondanks het verdriet van het verlies van mijn eigen moeder, zat ik er daarmee gelukkig helemaal naast. Ze ziet mijn kinderen namelijk echt als haar kleinkinderen en ze is een oma zoals je hoopt dat een oma is. Ons zoontje loopt met haar weg en ik weet zeker dat onze dochter later ook net zo gek op haar zal zijn. Dus inderdaad, bloedband zegt zeker niet alles. Uiteindelijk komt het gewoon neer op wat in je hart zit!

  2. Pingback: Lees mee 30: Mijn favorieten van afgelopen week - Lotus Writings

  3. Prachtig blog Romy. Je boft maar met je bonusmoeder! Jammer dat het vroeger zo zwart wit was. Een moeder is een moeder die er voor haar kinderen is. Biologisch of niet. (en zo is dat met papa’s net zo)

Comments are closed.