Trouw blijven aan je (Indische) roots

Op een dag begon mijn dochter vol trots te tellen. Niet in het Nederlands, maar in het Maleis, of het Bahasa zoals ze het tegenwoordig noemen. Satu, dua, empat, lima. En ze legde me uit wat het betekende. Had ze van haar Indische oma geleerd.

Collega-blogger Rory schreef een ontroerend artikel over het Indische familie-gevoel. Het gaf mij stof tot nadenken. Wat wil ik mijn kind meegeven van haar achtergrond? Van haar roots?

Vijftig ooms en tantes

 

Als ik terugdenk aan mijn jeugd, besef ik dat bepaalde aspecten van mijn opvoeding ‘anders’ waren dan die van mijn klasgenootjes. Zie ik het huis weer vol familie zitten, al dan niet gerelateerd.

Pas veel later zou ik me realiseren dat ik helemaal niet zoveel tantes en ooms had als ik dacht. Ook Indische vrienden en kennissen werden tante en oom genoemd.

Dan hoor ik de klanken van Indische smartlappen door het huis galmen en zie ik mijn opa erop dansen met de kenmerkende beeldende armbewegingen. Ik ruik de Indische gerechten die bereid werden in de keuken weer alsof ze ter plekke gemaakt worden. Altijd ‘simpel’, maar toch reden genoeg om uren in de keuken door te brengen. Ik denk aan hoe zorgeloos het leven toen leek en hoe groot het gevoel van ‘ergens bijhoren’ was. En ik krijg heimwee.

Waarom huil je toch, Nona manis?

 

De personen die hun best deden om de cultuur en tradities over te brengen aan hun kinderen en kleinkinderen zijn er bijna niet meer. Elke Dodenherdenking speur ik op tv naar oudere mannen of vrouwen met dezelfde uiterlijke kenmerken als ik, en zie ik de spoeling dunner worden. En dat raakt me. Ik had niets met bepaalde Indische liedjes maar opeens wil ik ze draaien en speur ik YouTube af naar de klassieker die mijn opa voor zijn huilende kleindochters zong.

Meer dan dat Indische meisje

 

Ik weet dat ik Elise kan vertellen over haar roots. Over de Indische sprookjes met waringinbomen en vrouwelijke geesten die hierin woonden. Dat ik haar Indische gerechten kan laten proeven. Maar soms twijfel ik of ik het gevoel net zo goed kan overbrengen als mijn opa en oma dat bij mij deden. Het is ‘tempo doeloe’, de tijd van vroeger. Het Nederlands- Indie van mijn opa en oma is Indonesië geworden. Het is niet meer het land dat zij ooit verlieten. De Indische cultuur is daardoor voor mij ongrijpbaar en mysterieus. Voelbaar, maar zo lastig om in woorden te omvatten.

Misschien komt het ook omdat ik een periode lang niets met mijn achtergrond wilde doen. Niet vervelend bedoeld, maar ik wilde jaren geleden mijn horizon verbreden. Ik wilde zien wat er nog meer te koop was op de wereld en ik wilde me niet laten ‘beperken’ door mijn exotische achtergrond. Daarom sloeg ik bijvoorbeeld een eerder aanbod om meer te doen voor de Indische gemeenschap af. Ik was meer dan dat Indische meisje en had grote bewijsdrang. Desalniettemin bleven mijn wortels ferm in de grond. Ik keerde altijd weer even terug, om vervolgens verder te ontdekken.

En nu? Nu heb ik zelf een dochter. Ik ontdek en ervaar nog steeds, maar minder groots en meeslepend. Soms wil ik terug naar mijn roots en ik realiseer me tegelijkertijd dat dit precies is wat mijn grootouders ook wilden. En dus schaf ik kookboek na kookboek aan, zoek ik naar een boek met Indische sprookjes en spoor ik Elise aan om door te tellen naar 20.

Deze kleine Nona Manis is namelijk gewoon wie ze is, en ik ben dankbaar dat ze dat nog van haar grootouders mag leren.

Filed under Dochterlief ervaart
Author

Romy (1980) schrijft alles op in 1 van haar 1000 notitieboekjes in de hoop zo ooit een boek te creëren. Ze is gek op series kijken, boeken lezen, hard meezingen met de radio (wel als ze alleen is) en lekker eten.

12 Comments

  1. je hebt meer ooms en tantes en neefjes en nichten als je denkt , ik ben toevallig getrouwd met een tante van je .

  2. Mooi stuk Romy. Ik heb het nu twee keer gelezen en ik denk dat wij als drie-eenheid (je weet wel wat ik bedoel) veel te bieden hebben. Een boek met Indische sprookjes, dat is een mooi idee! Dat wil ik ook.

  3. Mooi dat je er mee bezig bent. Wij hebben niet echt ‘roots’ om trots op te zijn, maar ik heb nog de illusie dat ik zelf een soort dinastie kan beginnen 😉 We hebben bij Historiek veel aandacht voor Nederlands-Indië en dat is nog steeds heel erg populair. Heb soms ook het gevoel dat ze allemaal op een bepaalde manier wel familie van elkaar zijn. Dat lijkt me mooi 🙂

  4. Mooi hoe je je als mens ontwikkelt, en dat er nu ruimte is voor je Indische roots en om die een plek in je leven te geven. Het lijkt me echt een verrijking.

  5. Mijn man is half Indisch, maar heeft er helemaal niks mee. Met zijn vader hebben we ook jaren geen contact gehad, onze kinderen kennen hem alleen van de foto’s. Af en toe herkent een ander met Indisch bloed het terug in onze kinderen, die dan weer verbaasd reageren: ‘nee joh, ik ben toch gewoon Nederlands.’
    Hier is het een afgesloten hoofdstuk, misschien ook niet goed, want ondertussen heb ik er wel wat vooroordelen aan overgehouden. 😉

      • Wat ik heb gezien en gehoord (niet alleen bij mijn schoonvader, maar ook bij anderen van dezelfde generatie), is dat door de oorlogstrauma’s en het moeten verkassen naar een vreemd land waar geen ruimte was om te praten over deze trauma’s, veel opgekropt werd en er op een vervelende manier uit kwam. Mijn vooroordeel is dus vooral dat er een hoop ellende schuilgaat achter de mooie kanten van die cultuur en ik vraag me dan steeds af wat echt is, of dat ze de schone schijn ophouden. Ik ben me wel bewust dat dit een vooroordeel is en het echt niet overal zo hoeft te zijn. Maar het weerhoudt me dus wel om dieper in de roots van mijn man te duiken.

        • Herkenbaar. In die zin dat ik het gevoel heb dat veel informatie er helemaal niet meer uitkwam (en inmiddels nooit meer, want mijn Oma en Opa zijn er niet meer). Ik weet niet of het met schone schijn ophouden te maken heeft of gewoon met het feit dat er téveel verdriet is om überhaupt iets te laten blijken. Dan maar doen alsof er niets aan de hand is. Ofzo. Hoe dan ook vind ik het verdrietig.

  6. Mooi! Denk dat het altijd goed is om mee te geven waar je roots liggen. Zeker wanneer ze liggen aan de andere kant van de wereld. Het kan je leven echt verrijken.

    Onze dochters hebben Zuid-Amerikaanse roots. En hoewel we daarvan in de praktijk weinig meegeven (eigenlijk alleen het eten), merk ik dat de oudste soms nieuwsgierig is. Ze kan gelukkig met haar vragen bij oma terecht, maar daarna..? Ik begrijp dus wel wat je zegt. Een bepaalde generatie verdwijnt op termijn en wat doorgegeven wordt, verandert ook door de tijd.

    • Nu ben ik heel nieuwsgierig naar die gerechten uit Zuid- Amerika! Die roots verklaren dus ook het prachtige haar van je dochter?

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.