Waarom alle ouders 13 Reasons Why moeten kijken

Net als 80% van alle Netflix kijkers was ik de afgelopen weken in de ban van de nieuwe serie 13 Reasons Why. Een heftige serie, die onder mijn huid ging zitten. Het draait namelijk om de zelfverkozen dood van een schoolmeisje en de cassettebandjes die ze achter laat voor een select aantal personen.

Deze personen hebben allemaal te maken met haar dood. Sterker nog: zij zijn de 13 redenen waarom ze besloot een einde aan haar leven te maken. De bandjes zetten de hele middelbare school op z’n kop. Clay, de jongen die stiekem verliefd op het meisje was, zet alles op het spel om de waarheid boven tafel te krijgen. De andere personen in kwestie doen er juist alles aan om dit te voorkomen.

Elke aflevering staat een ander persoon centraal en zie je beelden uit het verleden en het heden. Aflevering na aflevering zie je het meisje afglijden. Niemand ziet het. Niemand doet iets. In plaats daarvan wordt haar besluit alleen maar gesterkt door de dingen die zij doormaakt.

 

Pesten of gepest worden: het kan iedereen overkomen

 

Mijn man besloot het plot op te zoeken en deelde me voor aanvang van de eerste aflevering mede dat hij niet mee zou kijken. ‘Waarom niet?’ vroeg ik, maar het antwoord werd me al kijkend snel duidelijk.Ook wij zijn ouders van een meisje. Een peutermeisje welteverstaan, maar ook zij gaat binnenkort naar school. En waar de eerste dag op de basisschool ooit nog mijlenver leek, is het dit jaar een vaststaand feit.

De dag waarop we haar een groot deel overlaten aan de zorg van anderen brak al eerder aan, maar dit voelt anders. Ze gaat een eigen leven krijgen naast haar leven met ons. Ze zal te maken krijgen met een klas met andere kinderen. Groepsvorming en groepsdruk. Vriendjes en vriendinnetjes. En ook pesten kan voorkomen op een basisschool, ook al werkt haar toekomstige school met een speciaal programma om dit te voorkomen.

In 13 Reasons Why wordt de hoofdpersoon Hannah slachtoffer van pesten, seksuele intimidatie en erger. Waarom? Omdat het kon gebeuren. Ik merkte tijdens het kijken dat ik zocht naar redenen waarom ze door haar schoolgenoten gepest werd. Het ligt niet aan haar uiterlijk (sterker nog, de actrice die haar speelt is werkelijk beeldschoon) of aan haar sociale vaardigheden. Maar ze is geen meeloper en is ‘the new kid on the block.’ Dat kan kennelijk al genoeg zijn.

Denkend aan mijn eigen middelbare schooltijd weet ik dat anders zijn in de ogen van anderen al reden genoeg kan zijn om slachtoffer te worden van pesterijen. Dat in combinatie met misschien minder weerbaar zijn, of niet in staat zijn van jezelf af te bijten. Ook op mijn middelbare school werd gepest en daar werd door mede-schoolgenoten en docenten voor mijn gevoel weinig aan gedaan. Het was een soort survival of the fittest.

Waarom ik alle ouders aanraad om te kijken

 

Met dat gegeven in mijn achterhoofd heb ik na het afkijken van de serie nog met mijn man gepraat. Over het gevoel van basisveiligheid dat wij onze dochter hopen mee te geven. Haar zelfstandigheid willen stimuleren zonder te overdrijven. Welke rol we later in haar leven hopen te spelen. Ik zei dat ze misschien wel later op een vechtsport zou kunnen gaan, zodat ze zich letterlijk kan verweren als het nodig is. De gedachte dat ze later door sommige mannen wellicht gezien kan worden als een stuk vlees zonder gevoel gaf me koude rillingen.

Hoe kan je als moeder ervoor zorgen dat je dochter niet het slachtoffer wordt van pesten of erger, als je zelf een vrouw bent die ook wel het een en ander heeft meegemaakt op dat gebied? Ik ken de vervelende dubbelzinnige opmerkingen, het net te dicht bij je gaan staan, de ongewenste arm om je heen, het gesis en gescheld tijdens het uitgaan. Hoe kan je dan objectief blijven? Ik moet toch niet constant haar hand willen vasthouden? Ze ziet me al aankomen later.

Het enige dat ik me kan bedenken, is dat ik hoop dat we altijd open en eerlijk met elkaar kunnen blijven praten. Dat ze haar gevoelens met mij of haar vader deelt. En dat onze band goed zal blijven zodat ik aan een klein signaal van haar genoeg zal hebben. Ik zal haar leren dat haar lichaam van haar is en dat ze er zuinig op moet zijn. Ik ga haar leren wat grensoverschrijdend gedrag is, wat verliefd zijn is, en op tijd beginnen met seksuele voorlichting. Maar vooral dat ze mag zijn wie ze is en geen dingen hoeft te doen waar ze zelf niet achter staat. Dat ze zelf mag kiezen hoe ze mag leven. Wij zullen achter haar blijven staan.

Wat ik vooral hoop is dat andere ouders hetzelfde doen. Want je denkt je kind te kennen – en dat is tot op bepaalde hoogte ook zo – maar in de puberteit verandert er zo veel en heb je als kind misschien geen zin meer om je hele hebben en houden met je ouders te delen. Terwijl je nog lang niet volwassen bent. Terwijl je allerlei gevoelens kan hebben die je aan het wankelen kunnen brengen. En als ouders ben je misschien ook wel eens te druk om die signalen op te vangen.

Ik ben me ervan bewust dat ik anders zou denken als ik een zoon had gehad. Cliché of niet: mogen jongens niet altijd net wat meer dan meisjes? Laat je die niet sneller alleen naar een feestje gaan? Maar als ik iets heb geleerd van deze serie is dat meisjes door sommige types nog altijd worden gezien als het zwakkere geslacht. En dat je als ouder echt niet alles kan voorkomen, maar dat je wel alert moet blijven. Want je eigen middelbare schooltijd is dan wel voorbij, die van je kind moet nog beginnen.

Heb jij 13 Reasons Why al gezien? Wat vond je er van?

(Voor wie nog gaat kijken: er zitten expliciete scenes van zelfdoding en seksueel geweld in. Daar moet je tegen kunnen.)

6 Comments

  1. Ik heb ‘m vanaf de dag dat de serie online stond gekeken. Hij staat in mijn geheugen gegrift. Toevallig heb ik er ook een artikel over (bijna) klaar staan. Zeer confronterend, maar heel goed.

  2. Ik heb een zoontje en ben het er wel mee eens dat ik die op de een of andere manier toch als iets minder kwetsbaar ervaar. Ik denk dat het ook komt omdat jongens onderling heel anders met elkaar omgaan dan meisjes. Meiden zijn veel geniepiger en gemener naar elkaar dan jongens.

    Daarnaast natuurlijk nog het ‘slut shaming’ waar veel meiden (onterecht!) slachtoffer van worden. Terwijl je als jongen juist een status krijgt als je het met veel meisjes doet.

    Daarentegen maak ik me dan weer zorgen over vechtpartijen, agressie, verslaving etc.

  3. Ben bij aflevering 3. Ik heb twee dochters, elke keer krijg ik een knoop in m’n maag als ik de serie kijk… vind het best heftig ..ik die naar the walking dead etc kijk…

  4. Ik ben echt heel nieuwsgierig naar die serie. En ik kan mij voorstellen dat het behoorlijk heftig moet zijn. Inderdaad als je zelf een kind hebt, komt het akelig dichtbij.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.